Windenergie
-
Geeft aan hoeveel energie een turbine werkelijk produceert ten opzichte van zijn maximale capaciteit. Op zee vaak hoger door constante wind.
-
Elk windpark heeft een eigen hoogspanningsstation (substation), op een strategische plaats in het windpark. Dit is het kloppend hart van een windturbinepark. Het is een schakel- en distributiepunt waar de elektriciteit wordt verzameld, gecontroleerd, gereguleerd en vervolgens naar het elektriciteitsnetwerk wordt getransporteerd. Hoeveel hoogspanningsstations per windpark en waar ze staan is afhankelijk van de mogelijkheden tot aansluiting die er zijn, de groottte van het windpark en de mogelijkheden van de omgeving. Zo kan het ook gebeuren dat elke windturbine een substation heeft, of dat er meerdere substations zijn per windpark.
-
Een meetmast is een tijdelijke mast die tijdens de ontwikkelingsfase van een windpark wordt geplaatst om windgegevens ter plaatse te verzamelen. De mast is uitgerust met meetinstrumenten zoals anemometers (windsnelheid), windvanen (windrichting), en vaak ook sensoren voor temperatuur, luchtdruk en luchtvochtigheid.
Doel van een meetmast
De meetmast dient om:
- de werkelijke windsnelheid en -richting op verschillende hoogtes te meten;
- een betrouwbare inschatting van de energieproductie te maken;
- de resultaten uit windmodellen te verfijnen en te valideren;
- onzekerheden in opbrengstberekeningen te verkleinen voor vergunningen en financiering.
Kenmerken
- Wordt meestal 12 tot 24 maanden gebruikt om seizoensinvloeden te capteren;
- Staat op een strategische locatie binnen of nabij het geplande windpark;
- Is tijdelijk en wordt na afloop van de metingen weer verwijderd.
Alternatief
Naast meetmasten worden soms ook remote sensing‑technieken gebruikt, zoals LiDAR of SoDAR, die wind meten met lasers of geluidsgolven.
Kort samengevat: een meetmast levert cruciale, lokale winddata die nodig zijn om een windpark technisch, economisch en financieel correct te ontwerpen.
-
Full Load Hours - of in het nederlands: vollasturen - is een maat voor hoe intensief en efficiënt een installatie wordt benut. Omdat een windturbine niet constant op maximale kracht draait (door wisselende wind), is dit een handige manier om de effectieve productie te begrijpen.
Voorbeeld:
Een windturbine met een vermogen van 2 MW die in een jaar 4.000 MWh produceert, heeft 2.000 full load hours. -
Operations and Maintenance: een afkorting die vaak gebruikt word voor het onderhoud en exploitatie van het windpark.
-
LCOE staat voor Levelized Cost of Energy. Dat is de gemiddelde kostprijs per opgewekte eenheid elektriciteit over de levensduur van een project. Belangrijk om technologieën te vergelijken.
-
Een project‑MER (Milieueffectrapport) in het kader van de ontwikkeling van een windenergieproject is een uitgebreid onderzoek dat alle mogelijke milieueffecten van het concrete project in kaart brengt vóórdat er een definitieve vergunning wordt verleend.
Wat houdt een project‑MER in?
Een project‑MER analyseert de effecten van specifieke windturbines op een specifieke locatie, zowel tijdens de bouw, exploitatie als eventuele ontmanteling. Het gaat onder meer om:
- Geluid (akoestische impact op omwonenden)
- Slagschaduw
- Effecten op natuur en biodiversiteit (zoals vogels en vleermuizen)
- Landschappelijke en visuele impact
- Bodem, water en klimaat
- Veiligheidsaspecten (bv. ijsworp, afbrekende onderdelen)
Doel van een project‑MER:
- negatieve milieueffecten identificeren en te beoordelen;
- onderzoeken hoe deze effecten vermijd, beperkt of gecompenseerd kunnen worden;
- beleidsmakers en vergunningsverleners ondersteunen bij een onderbouwde beslissing.
Wettelijk kader
Een project‑MER is in veel gevallen wettelijk verplicht voor windenergieprojecten, afhankelijk van:
- het aantal en type windturbines,
- de hoogte en capaciteit,
- de ligging (bv. nabij woonzones of Natura 2000‑gebieden).
Resultaat
Het resultaat is een officieel MER‑document dat deel uitmaakt van de vergunningsaanvraag en vaak ook ter inzage wordt gelegd voor het publiek, zodat inspraak mogelijk is.
Kort samengevat:
Een project‑MER zorgt ervoor dat een windenergieproject op een milieukundig verantwoorde en transparante manier wordt ontwikkeld. -
CBOP (Civil Balance of Plant) verwijst naar alle civiele en infrastructurele werken die nodig zijn om een windturbine of windpark te kunnen plaatsen en exploiteren, exclusief de turbine zelf en de elektrische installaties.
Wat valt onder CBOP?
- Concreet omvat de CBOP onder andere:
- Funderingen van de windturbines (beton, wapening, graafwerken)
- Toegangswegen en kraanopstelplaatsen
- Platformen rond de turbines
- Drainage en terreinvoorbereiding
- Eventuele aanpassingen aan bestaande infrastructuur (wegen, bermen, waterlopen)
- Herstel van terrein na de werken
Waarom is CBOP belangrijk?
De CBOP zorgt ervoor dat:
- zware transporten (zoals wieken en torendelen) veilig de site kunnen bereiken;
- de impact op omgeving en bodem gecontroleerd blijft;
- het windpark veilig kan worden gebouwd en onderhouden.
Bij windenergieprojecten wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen:
- CBOP: civiele en bouwkundige werken
- EBOP (Electrical Balance of Plant): kabels, transformatoren, netaansluiting
- WTG (Wind Turbine Generator): de turbine zelf
Kort samengevat:
CBOP is de fysieke basis van een windpark, alles wat je aan de grond en erboven bouwt om de windturbines mogelijk te maken. -
EBOP (Electrical Balance of Plant) verwijst naar alle elektrische installaties en infrastructuur die nodig zijn om de opgewekte elektriciteit van de windturbines veilig en efficiënt af te voeren naar het elektriciteitsnet, exclusief de windturbine zelf.
Wat valt onder EBOP?
- EBOP omvat onder meer:
- Interne kabels die de windturbines onderling verbinden (middenspanningskabels)
- Transformatoren (in of bij de turbine)
- Inkoopstation of onderstation van het windpark
- Aansluiting op het openbare elektriciteitsnet
- Schakel- en beveiligingsinstallaties
- Monitoring- en communicatiesystemen
De EBOP zorgt ervoor dat:
- de geproduceerde elektriciteit correct wordt omgezet naar de juiste spanning;
- stroom veilig en betrouwbaar wordt getransporteerd;
- het windpark kan voldoen aan de netvereisten van de netbeheerder;
- opbrengsten maximaal zijn door minimale elektrische verliezen.
Net als bij CBOP wordt binnen een windproject doorgaans onderscheid gemaakt tussen:
- CBOP: civiele en bouwkundige werken
- EBOP: elektrische infrastructuur en netaansluiting
- WTG (Wind Turbine Generator): de windturbine zelf
Kort samengevat:
EBOP is het elektrische zenuwstelsel van een windpark, zonder deze installaties kan de opgewekte windenergie het net en dus de gebruiker niet bereiken. -
Een ruimtelijk uitvoeringsplan of RUP, is een plan waarmee de overheid in een bepaald gebied de bodembestemming vastlegt. Een RUP vervangt altijd de bestaande bestemmingsplannen, zijnde het gewestplan, (delen van) een bijzonder plan van aanleg (BPA), of (delen van) een ouder RUP.
Een goedgekeurd RUP bevat stedenbouwkundige voorschriften op basis waarvan bv. stedenbouwkundige vergunningen kunnen worden afgeleverd.
Met andere woorden zal binnen dit RUP concreet vastgelegd worden waar er al of niet windturbines kunnen gebouwd worden.
Offshore windenergie
-
Bottom fixed betekent dat een windturbine vast verankerd is aan de zeebodem. Veelgebruikte types zijn:
- Monopile: één grote stalen paal in de bodem
- Jacket: een vakwerkconstructie (lijkt op een olieplatform)
- Gravity base: een zware betonnen structuur die op de bodem rust
De 3 operationele offshore windparken van Elicio zijn allemaal monopile, en bevinden zich in de Noordzee: Norther, Seamade en Rentel.
-
Floating offshore wind verwijst naar windturbines die op drijvende platforms op zee staan, in plaats van vast op de zeebodem. Ze worden met kabels en ankers op hun plaats gehouden. Dit maakt het mogelijk om windenergie te benutten in diepere wateren waar traditionele funderingen niet werken.
-
Het systeem van kabels/kettingen en ankers dat het drijvend platform op zijn plek houdt op zee.
Power Purchase Agreements
-
Een on-site PPA maakt het mogelijk om groene stroom op je eigen locatie te gebruiken zonder zelf te investeren in de installatie. Het is een overeenkomst waarbij een bedrijf lokaal opgewekte hernieuwbare energie direct op zijn eigen terrein afneemt. In de praktijk betekent dit dat er bijvoorbeeld een windturbine of op het terrein van het bedrijf wordt geplaatst en onderhouden door een externe partner, zoals Elicio.
-
Een off-site PPA geeft toegang tot 100% hernieuwbare energie zonder dat er fysieke installaties op je bedrijfssite nodig zijn, terwijl je toch profiteert van een vaste prijs en duurzaam imago.
-
Een virtuele Power Purchase Agreement (vPPA) is een financiële overeenkomst op lange termijn die gekoppeld is aan een project voor hernieuwbare energie. De afnemer ontvangt de elektriciteit niet rechtstreeks van het project. In plaats daarvan verkoopt het project zijn elektriciteit op de energiemarkt, terwijl de vPPA voorziet in een financiële verrekening tussen de partijen en de overdracht van garanties van oorsprong als bewijs dat de energie uit hernieuwbare bronnen werd opgewekt.
-
Certificaten die bewijzen dat elektriciteit uit hernieuwbare bronnen komt. Ze worden vaak samen met PPA’s verhandeld om duurzaamheid aan te tonen.